Wanneer de Belgische administratie faalt:
Twee momenten van stilzitten, één patroon van falend bestuur:
DVZ en BruCity leggen zichzelf bloot
Het recht op gezinsleven is een van de meest fundamentele rechten in de Belgische en Europese rechtsorde. Toch toont een recent dossier aan hoe administratieve fouten, traagheid en gebrek aan zorgvuldigheid dit recht ernstig kunnen ondermijnen. Het gaat om een Belgisch‑Braziliaans koppel dat al meer dan tien jaar als gezin samenleeft, waarvan acht jaar in een wettig huwelijk. Ze bouwden een stabiel leven op in Brazilië voordat ze besloten naar België te verhuizen, waar de echtgenoot — een Belg — zijn echtgenote wilde laten aansluiten via gezinshereniging.
Voor hun komst naar België leefden de Belg en zijn Braziliaanse echtgenote tien jaar samen als een hecht gezin. Hun huwelijk, dat inmiddels acht jaar standhoudt, vormt de kern van hun leven samen. Hun verhuis naar België was een logische stap: de Belg wilde terugkeren naar zijn thuisland, mét zijn echtgenote, zoals het vrij verkeer binnen de EU en het recht op gezinsleven toelaten.
De Vreemdelingenwet voorziet een duidelijke bescherming tegen administratieve stilstand: DVZ moet binnen een wettelijke beslistermijn een beslissing nemen over een aanvraag gezinshereniging. Wanneer de administratie nalaat tijdig te beslissen, ontstaat een situatie van onrechtmatig stilzitten, die op zichzelf een schending vormt van de Vreemdelingenwet en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
In dit dossier heeft DVZ de wettelijke beslistermijnen meerdere keren overschreden, zonder geldige, tijdige of gemotiveerde verlenging. Hierdoor is de aanvraag gedurende lange periodes zonder enige rechtsgeldige beslissing gebleven, wat de rechtszekerheid van eiser en zijn echtgenote ernstig heeft aangetast.
De administratieve stilstand heeft in dit dossier twee afzonderlijke periodes veroorzaakt waarin DVZ:
geen beslissing nam binnen de wettelijke termijn,
geen geldige verlenging betekende,
en geen enkele motivering verstrekte.
Deze periodes van stilstand zijn onwettig, bindend voor de administratie, en onmiddellijk uitvoerbaar in die zin dat DVZ verplicht was het dossier verder te behandelen op basis van de toen geldende gegevens.
Toch weigerden DVZ en Stad Brussel om de wettelijke gevolgen van hun eigen stilzitten te respecteren, wat rechtstreeks heeft geleid tot de huidige situatie van rechtsonzekerheid, disproportionele inmenging in het gezinsleven en schending van de procedurele en materiële rechten van eiser.
- een achtjarig wettig huwelijk,
- een internationaal erkend huwelijk,
- tien jaar samenleven als gezin,
- een lopende aanvraag gezinshereniging.
Deze wijziging is dus zowel feitelijk als juridisch foutief.
- loonfiches
- aanslagbiljetten
- fiches 281.20
- huurinkomsten
- boekhoudkundige documenten
- hun tienjarige gezinsleven werd abrupt onderbroken door administratieve willekeur;
- de echtgenote werd administratief “onzichtbaar” door de schrapping;
- de Belgische echtgenoot werd ten onrechte als “alleenstaand” geregistreerd;
- toegang tot gezondheidszorg, werk en sociale rechten werd geblokkeerd;
- het koppel leefde jarenlang in angst en onzekerheid;
- hun achtjarig huwelijk werd door de administratie behandeld alsof het niet bestond.
- onderbemanning en achterstand bij DVZ
- gebrek aan kennis van EU-recht
- onvoldoende kwaliteitscontrole
- willekeurige interpretatie van regels
- gebrek aan bescherming tegen administratieve fouten
Deze zaak toont dat hervormingen noodzakelijk zijn:
- automatische uitvoering van fictieve positieve beslissingen
- betere opleiding van administraties
- digitalisering van betekening
- sancties bij herhaaldelijke procedurefouten
- versterking van rechtsbescherming voor gezinnen
Deze zaak toont hoe belangrijk het is dat de rechtsstaat waakt over burgers — en dat administraties hun wettelijke verplichtingen respecteren.